Դաս խոշոր քաղաքներ

1.ՀՀ քաղաքներն ի՞նչ խմբերի են բաժանվում ըստ աշխատանքի աշխարհագրական բաժանման իրենց։

ՀՀ քաղաքները բաժանվում են՝ արդյունաբերական, տրանսպորտային, վարչական, առողջարանային։

2.Գյումրու զարգացման տարբեր փուլերում ի՞նչ գործոններ էին նպաստել կամ խանգարել նրա տնտեսական վերելքին:

Գյումրու զարգացմանը նպաստել են տրանսպորտային դիրքը և արդյունաբերությունը, խանգարել են 1988 թ․ երկրաշարժը և տնտեսական դժվարությունները։

3. Ուրվագծային քարտեզ վրա նշել մարզերն ու խոշոր քաղաքները։

Քարտեզի վրա նշել՝ Երևան, Գյումրի, Վանաձոր, Հրազդան, Կապան։

Հայկական հարցը Լոնդոնի և Լոզանի խորհրդաժողովներում

Հայկական հարցը Լոնդոնի և Լոզանի խորհրդաժողովներում

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր

Հայկական հարց: Խնդիրը հայ ժողովրդի ազատագրման և հայկական պետականության վերականգնման մասին։
Փարիզի վեհաժողով (1919-1920): Առաջին աշխարհամարտից հետո հաղթող տերությունների համաժողովը, որտեղ քննարկվեց նաև հայկական հարցը։
Լոնդոնի և Լոզանի խորհրդաժողովներ: Հաջորդական համաժողովներ, որոնք փորձեցին կարգավորել Թուրքիայի հետ հարաբերությունները և որոնցում հայկական պահանջները մերժվեցին։
Վ. Ուիլսոն: ԱՄՆ նախագահ, ով հատակագծեց հայկական պետության սահմանները (Ուիլսոնյան Հայաստան)։
Ու. Հարդինգ: ԱՄՆ նախագահ, ով հրաժարվեց իրականացնել Ուիլսոնյան ծրագրերը։
Ազգային օջախ: Դիվանագիտական եզրույթ, որը 1920-ականներին օգտագործվում էր հայկական պետականության փոխարեն՝ ավելի թույլ ձևակերպմամբ։
Պ. Նուբար: Պողոս Նուբար փաշա, Հայկական ազգային պատվիրակության ղեկավար։
Ա. Ահարոնյան: Ավետիս Ահարոնյան, Հայաստանի Հանրապետության պատվիրակության ղեկավար։
Ազգային պատվիրակություն: Արևմտահայերի շահերը ներկայացնող մարմինը Փարիզում։
ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչու՞ հրավիրվեցին և ի՞նչ ընթացք ունեցան Լոնդոնի և Լոզանի խորհրդաժողովերը:
Լոնդոնի և Լոզանի խորհրդաժողովները հրավիրվեցին Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Մերձավոր Արևելքում և Թուրքիայում հետպատերազմյան կարգավորումները քննարկելու համար:
բ. Բացատրի՛ր: Ինչու՞ Սևրի պայմանագրով նախատեսված Հայաստանի ստեղծման հարցը վերածվեց հայերին Ազգային օջախ տրամադրելու խնդրի:
Սևրի պայմանագրով նախատեսված Հայաստանի ստեղծման հարցը վերածվեց հայերին Ազգային օջախ տրամադրելու խնդրի, քանի որ Թուրքիայի ազգայնականները ռազմական հաղթանակ տարան և տերությունները հրաժարվեցին Սևրի պայմանագրի պայմաններից։
գ. Վերլուծի՛ր: Ինչու՞ և ինչպե՞ս պատերազմում պարտված
Թուրքիան կարողացավ հաղթանակած դուրս գալ Լոզանի խորհրդաժողովից:
Պատերազմում պարտված Թուրքիան կարողացավ հաղթանակած դուրս գալ Լոզանի խորհրդաժողովից, քանի որ կարողացավ ռազմական հաջողություններ գրանցել պատերազմից հետո և օգտագործել տերությունների միջև առկա հակասությունները։

Ա2 ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն
ունեցավ Լոզանի խորհրդաժողովը Հայկական
հարցի և հայ գաղթականների սփյուռքայնացման գործում:
Լոզանի խորհրդաժողովը վճռորոշ բացասական ազդեցություն ունեցավ Հայկական հարցի վրա՝ վերջնականապես օրինականացնելով Արևմտյան Հայաստանի կորուստը և նպաստելով հայ գաղթականների սփյուռքայնացմանը։
Գնահատի՛ր։ Ինչու՞ և ի՞նչ դիրքորոշում էին որդեգրել խորհրդաժողովների մասնակից տերությունները Հայկական հարցում:
Խորհրդաժողովների մասնակից տերությունները Հայկական հարցում որդեգրել էին ցինիկ և իրենց շահերից բխող դիրքորոշում՝ աստիճանաբար հրաժարվելով հայերին պետականություն տրամադրելու գաղափարից։

Առաջադրանք

Առաջադրանք 1

Խորհրդային Հայաստանը«սոցիալիստական կարգերի» հաստատման ճանապարհին

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
• Նոր տնտեսական քաղաքականություն • Վ. Լենին• Ի. Ստալին• սոցիալիստական հասարակություն
• Արդյունաբերացում (Ինդուստրացում) • կուլակ

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս իրականացվեցին նէպը,
արդյունաբերացումը և գյուղատնտեսության կոլեկտիվացումը: Ի՞նչ հիմական ուղղություններով արդյունաբերացվեց Հայաստանը:

ՆԷՊ-ը թույլ տվեց տնտեսության որոշ ազատություն, արդյունաբերացումը կենտրոնացավ էներգետիկայի, մեքենաշինության, քիմիայի վրա։ Հայաստանում զարգացան էներգետիկ կայաններ, քիմիական արդյունաբերություն, հանքարդյունաբերություն։


բ. Բացատրի՛ր: Ի՞նչ գաղափարաքաղաքական հիմքերով էին պայմանավորված նէպի, ապա արդյունաբերացման ու կոլեկտիվացման քաղաքականությունը: Ի՞նչ պատճառահետևանքային կապեր
կառանձնացնես:

ՆԷՊ-ը պայմանավորված էր պատերազմից հետո տնտեսությունը վերականգնելու անհրաժեշտությամբ։ Արդյունաբերացումը և կոլեկտիվացումը՝ սոցիալիստական գաղափարախոսությամբ, նպատակ ունեին ստեղծել պլանային տնտեսություն։


գ. Վերլուծի՛ր: Ի՞նչ դրական և բացասական հետևանքներ ունեցավ արդյունաբերացումը հայերի ու Հայաստանի համար: Արդյոք քիմիական արդյունաբերության զարգացմամբ աշխատատեղերի ավելացումը Հայաստանի ու հայերի կենսական շահերի
տեսանկյունից արդարացվա՞ծ էր: Արդյոք Հայաստանի ջրային ռեսուրսների անխնա օգտագործումը բխո՞ւմ էր մեր երկրի ապագայի շահերից:

ՆԷՊ-ը պայմանավորված էր պատերազմից հետո տնտեսությունը վերականգնելու անհրաժեշտությամբ։ Արդյունաբերացումը և կոլեկտիվացումը՝ սոցիալիստական գաղափարախոսությամբ, նպատակ ունեին ստեղծել պլանային տնտեսություն։


Ա2 ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ կոլեկտիվացումը գյուղատնտեսության վրա:

Կոլեկտիվացումը գյուղատնտեսության մեջ բերեց արտադրողականության անկում, սով, գյուղացիների դժգոհություն։


2. Ընդհանրացո՛ւ: Արդյոք արդյունաբերական ձեռնարկությունների քանակի ավելացումը բավարար
պայմա՞ն է զարգացած տնտեսություն ունենալու
հարցում: Ի՞նչ ազդեցություն ունեն տեխնոլոգիաները մրցունակ արտադրանք շուկա հանելու գործում:

Արդյունաբերական ձեռնարկությունների քանակը բավարար չէ՝ պետք են նաև տեխնոլոգիաներ և մրցունակ արտադրանք։


3. Գնահատի՛ր։ Ինչո՞վ է պայմանավորված այն հանգամանքը, որ հարևան Թուրքիան և Պարսկաստանը
մինչև առաջին աշխարհամարտը ունեին ավելի թույլ
զարգացած արդյունաբերություն և գյուղատնտեսություն, իսկ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո նրանք զարգացման ավելի բարձր աստիճանի
վրա են գտնվում: Ինչու՞ ենք մենք անհանգստանում
թուրքական գյուղատնտեսական ապրանքների,
տեքստիլ և այլ արտադրանքի՝ Հայաստանում լայնորեն տարածվելուց:

Թուրքիան և Պարսկաստանը մինչև Ա. աշխարհամարտը թույլ զարգացած էին, բայց ԽՍՀՄ փլուզումից հետո ազատ շուկան և ներդրումները նրանց բերեցին առաջընթաց։ Մենք անհանգստանում ենք, քանի որ նրանց արտադրանքը մրցունակ է և հեշտությամբ ներթափանցում է մեր շուկա

Գործնական աշխատանք

<Նյութերի դասակարգումը, բանաձևերի կազմումը  անվանումը, հաշվարկներ բանաձևերով 

3,02,26

(ֆիզիկական քիմիական ֆիզոիոլոգիական) որն է կոչվում երևույթ? ֆիզիկական երևույթներ, քիմիական երևույթ Al Mg Zinc Co2 FE բոլոր մետաղները ձիք են որոմք գույն ունեն մենակ կարմիր պղինձ ոսկի պարզ նյութ O H2 P CI2 F2 I2 S8 C P4 և այլն։ բարդ NaOH HCI NHCO2 Na2CO3

N2=79

O2=20

CO2=0.04

Ազնիվ գազեր=He Ne A2 K2 X2 Rm

Առաջադրանք  1․ Բնութագրեք  Ձեր դասակարգած նյութերի ֆիզիկական և քիմիական  հատկությունները

Ֆիզիկական հատկություններ՝ գույն, հոտ, կարծրություն, խտություն, հալման ջերմաստիճան, հաղորդունակություն։

Քիմիական հատկություններ՝ այրելիություն, ժանգոտում, ռեակցիա այլ նյութերի հետ, քիմիական կայունություն։

Առաջադրանք  2․ Կատարեք հաշվարկներ` ա)  Որոշեք նյութերի հարաբերական   մոլեկուլային զանգվածներ`Mr 

Mr(H₂O)=18, Mr(NaCl)=58,5, Mr(CH₄)=16, Mr(C₂H₆)=30

բ)  Ընտրեք երկուական բարդ նյութ (2 հատ անօրգանական, 2 հատ օրգանական) և կատարեք հաշվարկ՝ որոշեք տարրերի զանգվածային հարաբերությունները, զանգվածային բաժինները (%) և մոլային բաժինները(%) այդ նյութերում:
H₂O (անօրգանական)
զանգվածային հարաբերություն H:O = 1:8
զանգվածային բաժիններ՝ H=11,1%, O=88,9%
մոլային բաժիններ՝ H=66,7%, O=33,3%

NaCl (անօրգանական)
զանգվածային հարաբերություն Na:Cl = 23:35,5
զանգվածային բաժիններ՝ Na=39,3%, Cl=60,7%
մոլային բաժիններ՝ Na=50%, Cl=50%

CH₄ (օրգանական)
զանգվածային հարաբերություն C:H = 3:1
զանգվածային բաժիններ՝ C=75%, H=25%
մոլային բաժիններ՝ C=20%, H=80%

C₂H₆ (օրգանական)
զանգվածային հարաբերություն C:H = 4:1
զանգվածային բաժիններ՝ C=80%, H=20%
մոլային բաժիններ՝ C=25%, H=75%