Թռչող շենքեր

Մի անգամ գիտնականների խումբ ստեղծեց ժամանակի մեքենա: Երբ այն արդեն պատրաստ էր, մի մարդու մտցրեցին մեջը, ապա գիտականները միացրեցին մեքենան: Մարդը գնաց հարյուր տարի առաջ, այնտեղ ամեն ինչ նույն էր, ինչպես առաջ: Նա տխրեց, բայց հետո նա լսեց բարձր ձայներ, գնաց ձայների կողմը և տեսավ, որ մարդիկ թռչում էին, ավտոմեքենաները ունեին թևեր, տները օդում էին, մարդիկ մտնում էին տներ թռչող ձիերով:

Երբեմն էլ տները պտտվում էին, բայց մարդիկ ունեին կպչող ռեզինով կոշիկներ, որոնք թույլ չէին տալիս, որ տները պտտվելիս մարդիկ ընկնեին :

Ջաննի Ռոդարի. Թե ինչպես կապիկները ճամփորդեցին

Без названия (3)Մի օր կենդանաբանական այգու կապիկները որոշեցին ճամփորդել, աշխարհ ճանաչել: Որոշեցին ու ճամփա ընկան: Գնացին, գնացին, մի տեղ կանգնեցին ու հարցրին.
-Ի՞նչ է երևում:
-Առյուծի վանդակը, փոկի ավազանն ու ընձուղտի տունը:
-Ի՜նչ մեծ է աշխարհը, ու ինչքա՜ն շատ բան ես իմանում, երբ ճամփորդում ես:
Շարունակեցին ճանապարհն ու կանգ առան միայն կեսօրին:
-Հիմա ի՞նչ է երևում:
-Ընձուղտի տունը, փոկերի ավազանն ու առյուծի վանդակը:
-Ի՜նչ տարօրինակ է աշխարհը, ու ինչքա՜ն շատ բան ես իմանում, երբ ճամփորդում ես:
Նորից ճանապարհ ընկան ու կանգ առան արևամուտին:
-Իսկ հիմա ի՞նչ է երևում:
-Առյուծի վանդակը, ընձուղտի տունն ու փոկերի ավազանը:
-Ի՜նչ ձանձրալի է աշխարհը.  միշտ նույն բաներն են հանդիպում. ու ճանապարհորդելն էլ ոչ մի բանի պետք չէ:
Ու այդպես, նրանք ճամփորդում էին, ճամփորդում, բայց վանդակից դուրս չէին գալիս, պտտվում էին նույն շրջանում կարուսելի ձիուկի պես:

Առաջադրանքներ

  1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը:
  2. Տրված բառերը բաղադրիչների(մասերի) բաժանի՛ր, ապա որոշի՛ր  կազմությունը (պարզ, բարդ, ածանցավոր)՝  կեսօր կես օր — բարդ

արևամուտ արև մուտք — բարդ

ձանձրալի — պարզ ածանզավոր

աշխարհ -պարզ

ճանապարհորդ — պարզ ածանցավոր:

       3.  Կենդանաբանական այգու կապիկները  ճամփորդեցին:

ա) Գտի՛ր տրված նախադասության ենթական ու ստորոգյալը:

կապիկները — ենթակա   ճամփորդեցին — ստորոգյալ

բ) Սա պարզ ընդարձակ նախադասություն  է: Այն դարձրո՛ւ պարզ համառոտ:

կապիկները ճամփորդեցին

գԼույսն անջատվեց: Մարիայի տան ույսն անջատվեց:

Աննան նվագում է: Աննան համերգին նվագում է:

Աստղերը շողշողում են: Տիեզերքում աստղերը շողշողում են:

Այս երեք պարզ համառոտ նախադասությունները դարձրո՛ւ պարզ ընդարձակ:

4. Գրի՛ր այգի, ճանապարհ, արևամուտ բառերի հոմանիշները:

այգի — պարտեղ

ճանապարհ — ճամփա

արևմուտ —

 5. Գրի՛ր տարօրինակ, գիշեր, նույն, դուրս գալ բառերի հականիշները:

տարօրինակ -պարզ

գիշեր — առավոտ

նույն — ուրիշ

դուրս գա — մտնել

6. Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր աշխարհը բնութագրող բառերը:

զարմանալի, տարօրինակ, ձանձրաի

 7. Համաձա՞յն ես կապիկների հետ: Ինչպիսի՞ն է քո աշխարհը: Պատմի՛ր: Իմ աշխարհը շատ կանաչ է և պայծառ, կապույտ երկնքով, շատ սիրուն, բայց շատ աղբոտված է: Ես կցանկանայի, որ այգիները ավելի շատ լինեին

Թեսթ 3

Ջանի Ռոդարի
Ջելսոմինոյի արկածները

Մի անամ առավոտյան Ջելսոմինոն գնաց իրենց պարտեզն ու տեսավ՝  բոլոր տանձերը հասել են: Տանձերը, ախր, միշտ այդպես են. ոչ ոքի ոչինչ չեն ասում, բայց իրենց համար հասնում են, և մի գեղեցիկ օր էլ տեսնում ես՝արդեն հասել են, ու եկել է քաղելու ժամանակը:

«Ափսոս, որ սանդուղք չեմ վերցրել հետս,- մտածեց Ջելսոմինոն: — Արի գնամ, տանից սանդուղք բերեմ ու մի հատ էլ երկար ձող՝ վերևի ճյուղերից տանձը թափ տալու համար»:

Բայց այդ պահին  նրա գլխում մի ուրիշ միտք ծագեց, ավելի ճիշտ՝ մի փոքր քմահաճույք. «Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց»:

Եվ, այսպես որոշելով, նա կանգնեց ծառի տակ ու ոչ կատակ, ոչ լուրջ ճչաց.

-Է՜յ, տանձեր, հապա մի ցած թափվեք:

«Թը՛փ-թը՛փ-թը՛փ»,- պատասխանեցին տանձերը՝ անձրևի նման ցած թափվելով:

Ջելսոմինոն մոտեցավ մյուս ծառին և նույն բանը կրկնեց: Ամեն անգամ, երբ նա գոռում էր՝ «թափվե՛ք», տանձերը ճյուղերից այնպես էին պոկվում, կարծես հենց դրան էին սպասում:

Ջելսոմինոն շատ ուրախ էր դրա համար:

«Այսպես ես ահագին ուժ կխնայեմ,- խորհում էր նա,- ափսոս, որ առաջ չէի մտածել այս մասին»:

Մինչ Ջելսոմինոն շրջում էր իր պարտեզում ու այդ ձևով հավաքում տանձերը, հարևան արտում քաղհան անող մի գյուղացի տեսավ նրան: Նա տրորեց աչքերը, քիթը կսմթեց և, եր□ համոզվեց, որ տեսածը երազ չէ, վազեց կնոջ մոտ.

-Գնա, մի տես ̀ ինչ է կատարվում,- դողալով ասաց նա կնոջը,- ես համոզված եմ, որ Ջելսոմինոն չար վհուկ է:

-Ի՜նչ ես ասում. նա բարի, սուր□ ոգի է:

Մինչ այդ ամուսինները բավական խաղաղ էին  ապրել, բայց այստեղ նրանք կպան իրար: Հանկարծ ամուսնու գլխում մի միտք ծագեց.<<Արի հարևաններին կանչենք: Թող նրանք էլ նայեն Ջելսոմինոյին, տեսնենք ̀ ի՞նչ կասեն>>:

Հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ կնոջը: Նա դեմ չէր մի ավելոր□ անգամ շաղակրատելու հնարավորություն ստանալուն, դրա համար էլ մի ակնթարթում անհետացավ:

Դեռ արևը մայր չէր մտել, երբ ամբողջ շրջակայքն իմացավ պատահածի մասին: Բնակիչները բաժանվել էին երկու մասի: Մի մասը պնդում էր, թե Ջելսոմինոն բարի ոգի է, իսկ մյուսներն ապացուցում էին, թե նա չար կախարդ է:

  1. Տեքստի 4  բառերում  տառի փոխարեն  վանդակ  է  դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը ̀  լարացնելով բաց թողած տառերը:

անգամ

երբ

սուրբ

ավելորդ

 Բնագրից դու՛րս գրիր չորս բարդ բառ,  բաժանի՛ր բաղադրիչների:

______________________                             ___________________

______________________                             ___________________

______________________                             ___________________

______________________                             ____________________

  • Տեքստից դու՛րս  գրիր տրված բառերի հոմանիշները.

ա/ աստիճան         սանդուղք   

բ/ սիրուն               գեղեցիկ

գ/ բղավել              գոռալ

դ/ դաշտ                 արտ

 Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.

ա/ քաղհան – բարդ 

բ/ չար – պարզ

գ/ երազ  – ածանցավոր

դ/տանձ — պարզ

 Տեքստում հանդիպող հետևյալ բառերից ո՞րն է գործածված եզակի թվով.

ա/հարևան — եզ
բ/ ճյուղ եզ

գ/ ծառ եզ

դ/ամուսին եզ

  • Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:

ա/ պարտեզ – գոյական

բ/ տանձ – գոյական   

գ/ առավոտյանգոյական         

դ/  միտք – գոյական

 Տեքստից ընտրի՛ր չորս բառ (ոչ բայ) և դարձրու՛  բայեր:

միտք-մտածել

երազ-երազել                          

ամուսին-ամուսնանալ

ուրախ-ուրախանալ

  • Որ՞ն է տրված նախադասության ենթական.

Ջելսոմինոն մոտեցավ մյուս ծառին: 

Ջելսոմինոն 

  • Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:

Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց:

  1. Կետադրի՛ր տեքստում ընդգծված նախադասությունը:
  2. Դո՛ւրս գրիր Ջելսոմինոյին բնութագրող արտահայտություններ:

Ջելսոմինոն շատ ուրախ էր դրա համար:

Ո՞րն էր Ջելսոմինոյի հիմնական նպատակը.  

գ/ ճյուղերից տանձեր թափելը

  1. Ի՞նչ միտք ծագեց Ջելսոմինոյի մտքում:

գոռալ , որ տանձեր թափվեն 

  1. Ինչո՞ւ էր բնակիչների մի մասը Ջելսոմինոյին համարում չար վհուկ, մյուս մասը՝ բարի ոգի:

որովետև մարդը չէր կարող այդ ձևով քաղել տանձ

  1. Ինչո՞ւ հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ գյուղացու կնոջը:

որ  միասին որոշեն բարի թե չար մարդ է Ջեսոմինոն

Ջանի Ռոդարի
Ջելսոմինոյի արկածները

Մի անամ առավոտյան Ջելսոմինոն գնաց իրենց պարտեզն ու տեսավ՝  բոլոր տանձերը հասել են: Տանձերը, ախր, միշտ այդպես են. ոչ ոքի ոչինչ չեն ասում, բայց իրենց համար հասնում են, և մի գեղեցիկ օր էլ տեսնում ես՝արդեն հասել են, ու եկել է քաղելու ժամանակը:

«Ափսոս, որ սանդուղք չեմ վերցրել հետս,- մտածեց Ջելսոմինոն: — Արի գնամ, տանից սանդուղք բերեմ ու մի հատ էլ երկար ձող՝ վերևի ճյուղերից տանձը թափ տալու համար»:

Բայց այդ պահին  նրա գլխում մի ուրիշ միտք ծագեց, ավելի ճիշտ՝ մի փոքր քմահաճույք. «Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց»:

Եվ, այսպես որոշելով, նա կանգնեց ծառի տակ ու ոչ կատակ, ոչ լուրջ ճչաց.

-Է՜յ, տանձեր, հապա մի ցած թափվեք:

«Թը՛փ-թը՛փ-թը՛փ»,- պատասխանեցին տանձերը՝ անձրևի նման ցած թափվելով:

Ջելսոմինոն մոտեցավ մյուս ծառին և նույն բանը կրկնեց: Ամեն անգամ, երբ նա գոռում էր՝ «թափվե՛ք», տանձերը ճյուղերից այնպես էին պոկվում, կարծես հենց դրան էին սպասում:

Ջելսոմինոն շատ ուրախ էր դրա համար:

«Այսպես ես ահագին ուժ կխնայեմ,- խորհում էր նա,- ափսոս, որ առաջ չէի մտածել այս մասին»:

Մինչ Ջելսոմինոն շրջում էր իր պարտեզում ու այդ ձևով հավաքում տանձերը, հարևան արտում քաղհան անող մի գյուղացի տեսավ նրան: Նա տրորեց աչքերը, քիթը կսմթեց և, եր□ համոզվեց, որ տեսածը երազ չէ, վազեց կնոջ մոտ.

-Գնա, մի տես ̀ ինչ է կատարվում,- դողալով ասաց նա կնոջը,- ես համոզված եմ, որ Ջելսոմինոն չար վհուկ է:

-Ի՜նչ ես ասում. նա բարի, սուր□ ոգի է:

Մինչ այդ ամուսինները բավական խաղաղ էին  ապրել, բայց այստեղ նրանք կպան իրար: Հանկարծ ամուսնու գլխում մի միտք ծագեց.<<Արի հարևաններին կանչենք: Թող նրանք էլ նայեն Ջելսոմինոյին, տեսնենք ̀ ի՞նչ կասեն>>:

Հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ կնոջը: Նա դեմ չէր մի ավելոր□ անգամ շաղակրատելու հնարավորություն ստանալուն, դրա համար էլ մի ակնթարթում անհետացավ:

Դեռ արևը մայր չէր մտել, երբ ամբողջ շրջակայքն իմացավ պատահածի մասին: Բնակիչները բաժանվել էին երկու մասի: Մի մասը պնդում էր, թե Ջելսոմինոն բարի ոգի է, իսկ մյուսներն ապացուցում էին, թե նա չար կախարդ է:

  1. Տեքստի 4  բառերում  տառի փոխարեն  վանդակ  է  դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը ̀  լարացնելով բաց թողած տառերը:

անգամ

երբ

սուրբ

ավելորդ

 Բնագրից դու՛րս գրիր չորս բարդ բառ,  բաժանի՛ր բաղադրիչների:

______________________                             ___________________

______________________                             ___________________

______________________                             ___________________

______________________                             ____________________

  • Տեքստից դու՛րս  գրիր տրված բառերի հոմանիշները.

ա/ աստիճան         սանդուղք   

բ/ սիրուն               գեղեցիկ

գ/ բղավել              գոռալ

դ/ դաշտ                 արտ

 Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.

ա/ քաղհան – բարդ 

բ/ չար – պարզ

գ/ երազ  – ածանցավոր

դ/տանձ — պարզ

 Տեքստում հանդիպող հետևյալ բառերից ո՞րն է գործածված եզակի թվով.

ա/հարևան — եզ
բ/ ճյուղ եզ

գ/ ծառ եզ

դ/ամուսին եզ

  • Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:

ա/ պարտեզ – գոյական

բ/ տանձ – գոյական   

գ/ առավոտյանգոյական         

դ/  միտք – գոյական

 Տեքստից ընտրի՛ր չորս բառ (ոչ բայ) և դարձրու՛  բայեր:

միտք-մտածել

երազ-երազել                          

ամուսին-ամուսնանալ

ուրախ-ուրախանալ

  • Որ՞ն է տրված նախադասության ենթական.

Ջելսոմինոն մոտեցավ մյուս ծառին: 

Ջելսոմինոն 

  • Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:

Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց:

  1. Կետադրի՛ր տեքստում ընդգծված նախադասությունը:
  2. Դո՛ւրս գրիր Ջելսոմինոյին բնութագրող արտահայտություններ:

Ջելսոմինոն շատ ուրախ էր դրա համար:

Ո՞րն էր Ջելսոմինոյի հիմնական նպատակը.  

գ/ ճյուղերից տանձեր թափելը

  1. Ի՞նչ միտք ծագեց Ջելսոմինոյի մտքում:

գոռալ , որ տանձեր թափվեն 

  1. Ինչո՞ւ էր բնակիչների մի մասը Ջելսոմինոյին համարում չար վհուկ, մյուս մասը՝ բարի ոգի:

որովետև մարդը չէր կարող այդ ձևով քաղել տանձ

  1. Ինչո՞ւ հարևաններին կանչելու միտքը դուր եկավ գյուղացու կնոջը:

որ  միասին որոշեն բարի թե չար մարդ է Ջեսոմինոն

Նոր տարի

Մի ձմեռ էր: Մեր քաղաքում ձյուն էր։ Մենք տանը նստած ենք , շուտով Նոր տարի էր։Մենք պատրաստ էինք գնալ անտառ, հավաքել սունկ։ Մենք նստեցինք ավտոմեքենա և գնացինք անտառ, բայց մենք չգտանք սունկ։ Մենք մի քիչ էլ խորը գնացինք անտառ և գտանք սունկ ։ Մենք որոշեցինք մնալ ատառում ,որովհետև եկավ գիշեր: Մենք ունեինք վրան և քնապարկ ։ Եվ մենք քնեցինք։ Մյուս օրը մենք գտանք ավտոն, քանի որ չէինք հիշում, թե որտեղ ենք կանգնեցրել, բայց վառելիք , չկար մենք չգիտեիք ինչ անել։ Մենք զանգեցինք օգնություն և մէկ րոպեից եկավ մեքենա, բայց մեջը ձնե մարդիկ էին: Մենք ծիծաղեցինք ու շատ զարմացանք։

Օրինաչափություններ

1 Ըստ օրինաչափության՝ գտի՛ր տրված հաջորդականության հերթական անդամը։

1, 4, 7, 10, 13, 16, 19 ․․․

244, 246, 248, 252 ․․․․

1, 2, 3, 5, 8, 1321 , ․․․

1, 4, 9, 14, 19․․․

3, 6, 12, 24, 48, ․․․

78, 71, 64, 57, ․․․

147, 136, 125, 114, ․․․

2 Կռահի՛ր օրինաչափությունը և պարզի՛ր, թե որ թիվը պետք է լինի դատարկ վանդակում։

125616
176121
2510226
4243
14361265
114218
643111421
515269

3․ Ի՞նչ թիվ պետք է գրել բաց թողնված տեղում։

Տնային առաջադրանք

1․ Ուղղանկյան կողմերից մեկը 2սմ է, մյուսը` 6սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը:6×2=12

2․Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 2400 սմ2  է, իսկ կողմերից մեկը՝ 2400:30=80 2x(30+80)=220

3․ Ուղղանկյան լայնությունը 14 մ է, իսկ երկարությունը լայնությունից մեծ է 5 մ-ով։ Որքա՞ն է ուղղանկյան մակերեսը։14+5=19 14×19=266

4. Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 36 սմ է։364